Kad je Tamara, data-inženjerka iz Niša, krajem 2024. tražila grad u kojem bi podigla sopstveni R&D tim za analizu proizvodnih podataka, Beograd joj je delovao preskup, a Novi Sad već pretrpan softverskim studijima. Podgorica se, međutim, nametnula neočekivano:
“U radijusu od nekoliko kilometara dobila sam Univerzitet Crne Gore, Naučno-tehnološki park i lokalne coworking prostore, što mi je omogućilo brz pristup talentima i mentorima”, prisjeća se danas dok vodi kroz Podgoricu.
Njena priča dobro ilustruje novu sliku grada koji se više ne oslanja samo na administrativnu ulogu glavnog grada, već postaje sveobuhvatan tehnološki i startap centar u centralnom dijelu Crne Gore.
Naučno-tehnološki park i Inovacioni distrikt
Gradski i državni budžet finansira Inovacijski distrikt od 85.000 m² u blizini Univerziteta u Podgorici. Druga zgrada počela je da se gradi sredinom 2025; u njoj će se otvoriti centar za robotiku, bioinformatiku i informatičku bezbjednost. Za timove poput Tamarinog, ovo je mjesto gdje se laboratorijski prototip pretvara u tržišno spreman proizvod bez selidbe u inostranstvo.
Talenat i troškovi – rijetka kombinacija
Univerzitet u Podgorici svake godine isporuči više od 1.800 inženjera, a troškovi su i do 30 % niži od prosjeka u Beogradu. Kirija za 150 m² kancelarije u poslovnoj zoni Aerodrom iznosi koliko 70 m² u Novom Beogradu. Ako vam je potreban coworking prostor ili mali studio, dostupni su fleksibilni moduli bez višegodišnjeg zakupa, što olakšava startapovima ulazak na tržište.
Porezi i podsticaji – manje je (još) manje
Uzimajući u obzir poreske olakšice za novozaposlene IT stručnjake koje nudi država, efektivni trošak bruto plate može pasti ispod nivoa koji smo računali u tekstu „Poreske specifičnosti Podgorice“.
Mreža manja, ali zbijena
Ko je navikao na beogradske “pitch & beer” večeri, iznenadiće ga intimna atmosfera podgoričkih okupljanja. Meetup “Tech Tuesday” u prostoru Startup Centra grada često broji tridesetak ljudi, ali svaki drugi je predstavnik lokalne IT firme ili fonda koji prati razvoj startap ekosistema.
Upravo tamo je Tamara sklopila partnerstva sa lokalnim developerima i mentorima, dvije nedjelje nakon što je održala lightning-talk od pet minuta.
Kako izgleda prva godina u praksi?
Tamara je registrovala DOO u februaru, dobila gradski grant od 300.000 € i uselila se u 200 m² prostora u Naučno-tehnološkom parku početkom maja.
Do septembra je imala prvi in-house tim od šest developera i tri stručnjaka za data analitiku, a investicioni fond iz regiona zakazao je due-diligence posjetu za oktobar.
“Najskuplji dio bio je čekanje na licence, ne kirija ni plate”, kaže ona, time potvrđujući da su glavni troškovi danas administrativni, a ne operativni.
Da li je Podgorica vaš sledeći korak?
Ako vam je ključna logistika, centralna Crna Gora nudi autoput, aerodrom i željezničke veze.
Ako ciljate na razvoj startapa ili R&D, Naučno-tehnološki park i gradski Inovacijski distrikt garantuju infrastrukturu usaglašenu s EU standardima.
A ako pitate Tamaru, pravi motiv ostaje ljudski:
“Dovoljno je veliko da nađeš sve što ti treba, a dovoljno malo da se partnerima javiš porukom, ne mejlom.”
Prije nego što spakujete kutije, uporedite troškove i potencijale u članku Vodič kroz poslovni ekosistem Podgorice. Razlika između dobrog i najboljeg izbora često staje u dva sata vožnje ili u dvije rečenice koje ćete čuti na idućem “Tech Tuesday” u Podgorici.
Vidimo se tamo!
